Hướng đi mới cho công tác bồi thường đất đai, giải phóngmặt bằng
Chủ Nhật, 03 Tháng 1 2010 17:08
 

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo cơ chế thí điểm cho hộ nông dân góp đất vào dự án, theo đó, các hộ nông dân có thể góp vốn vào các dự án thông qua hình thức đóng góp đất thuộc quyền sử dụng của mình. Nếu cơ chế này được thực hiện thì có thể sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác giải phóng mặt bằng.Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) vốn là trở ngại lớn nhất đang cản trở các dự án mà các cấp, các ngành, cả chủ đầu tư và người sở hữu đất đai đang "vật lộn" trong nhiều năm qua.

                       
Nguyên nhân của tình trạng "vướng"  giải phóng mặt bằng
Tại Việt Nam cũng như các nước đang phát triển, các hình thức chuyển đổi đất chủ yếu là chuyển từ đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp để phát triển đô thị. Nếu tính đúng, tính đủ thì mức chi phí đền bù đất đai chiếm tỷ lệ quá lớn trong kinh phí đầu tư song vẫn không thỏa mãn được nguyện vọng của người dân vì giá đất để tính bồi thường vẫn thấp hơn giá thị trường. Tình hình đó dẫn đến việc số dự án càng tăng bao nhiêu lại kéo theo lượng đơn thư khiếu nại của người dân tăng theo bấy nhiêu!
Nguyên nhân chủ yếu, theo một đại diện của Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng TP. Hà Nội, là do cơ chế chính sách về bồi thường, hỗ trợ tái định cư thường xuyên có sự điều chỉnh bổ sung nhưng lại thiếu đồng bộ. Điểm mấu chốt của những khó khăn trong công tác thu hồi đất vẫn là chưa giải quyết được sự chênh lệch giữa các phương án bồi thường trong cùng một dự án khi Hà Nội mở rộng.
Còn ông Phùng Văn Nghệ - quyền Tổng Cục trưởng Tổng Cục Quản lý đất đai (Bộ TN&MT) cho biết, trước đây, việc thu hồi đất chỉ được thực hiện theo một phương thức mang tính bắt buộc. Cơ chế, thủ tục, giá cả đền bù, tái định cư được thực hiện theo các quy định có sẵn.
Vì thế, theo ông Nghệ, nhược điểm lớn của cơ chế bồi thường GPMB thời gian qua là chỉ dùng một giải pháp chuyển đổi thiệt hại sang tiền, trong khi có nhiều giải pháp khác không phải chi phí nhiều mà người dân vẫn thấy thỏa mãn về lợi ích...
Gần đây, các cơ quan quản lý đã có nhiều nỗ lực để tháo gỡ những vướng mắc theo hướng ngày càng uyển chuyển hơn, trong đó đã có thêm cơ chế “tự nguyện” đối với những dự án kinh doanh. Các nhà đầu tư được phép thương thảo với dân về giá đền bù và những lợi ích liên quan. Các dự án mà nhà nước thu hồi thì giá đền bù cũng được tính “phù hợp theo giá thị trường”, sau mỗi năm các địa phương lại cập nhật lại khung giá đất. 
“Trước áp lực là ngày càng nhiều dự án gây tác động lớn về mặt xã hội, môi trường và con người trên phạm vi rộng ở Việt Nam, việc áp dụng đầy đủ cơ chế chia sẻ lợi ích trong chuyển đổi đất đai cần được sớm nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai vào thực tế” – nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Hùng Võ nhận định.
Giải tỏa bằng đảm bảo lợi ích của người dân
Thực ra, việc góp vốn bằng đất vào dự án đã có tiền lệ qua các mô hình “đổi đất lấy hạ tầng” đã được áp dụng cho các công trình hạ tầng giao thông thiết yếu ở nước ta trong những năm qua. Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh có hình thức góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất áp dụng trong các công ty liên doanh  với nước ngoài.  
Theo Luật Doanh nghiệp hiện hành, vốn của công ty có thể góp bằng giá trị quyền sử dụng đất, được ghi rõ tổng giá trị vốn góp và tiến độ góp vốn vào giấy đề nghị đăng ký kinh doanh cũng như bản điều lệ công ty nộp lên cơ quan đăng ký kinh doanh.
Từ đó, vấn đề đặt ra là tại sao không thực hiện cơ chế góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất đối với nông dân khi mà quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa đang lan rộng đến nhiều vùng nông thôn ?
Theo Bộ Tài chính, thực hiện chính sách này sẽ góp phần giải quyết khó khăn trong giải phóng mặt bằng; tạo việc làm, nguồn thu nhập ổn định, lâu dài cho người dân bị thu hồi đất nông nghiệp.
Tuy nhiên, để được tham gia góp đất vào dự án, khu đất được góp vốn phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và thời hạn sử dụng đất của dự án. Trường hợp góp vốn vào dự án sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng diện tích đất nông nghiệp sang đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp; thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật, trước khi góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất.
Hiện chính sách này đang được lấy ý kiến từ các địa phương và triển khai thí điểm tại 2 tỉnh An Giang và Thanh Hóa. Bên cạnh đó, còn có nhiều việc cần làm khác nữa mà một trong số đó là khi công bố và thực hiện qui hoạch phải công khai, minh bạch, có lộ trình, thời gian thực hiện cụ thể nhằm hạn chế qui hoạch treo, kiểm kê treo. Đây là “chìa khóa” quan trọng để người dân sống trong những vùng qui hoạch được đảm bảo lợi ích và doanh nghiệp đỡ lãng phí.
 
 
Vấn đề gây nhiều bức xúc cho người dân nhất hiện nay là vấn đề giải quyết việc làm, ổn định đời sống của nhân dân trong các khu tái định cư. Đối với những dự án GPMB có thu hồi đất sản xuất, ảnh hưởng đến việc làm của người dân, chính quyền địa phương cần tiến hành điều tra, khảo sát tình hình lao động, nhu cầu học nghề, trình độ lao động… qua đó có chính sách đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp hợp lý, cụ thể, mang tính chiến lược, phù hợp với tình hình thực tế nhằm giải quyết việc làm cho lao động trong vùng giải tỏa ổn định, lâu dài, bền vững.
                                        (Theo Bộ tài nguyên& Môi trường)

Phản hồi
Thêm mới
Tên bạn:
Email:
 
Tiêu đề: