Cải cách hành chính vừa tiến, vừa lùi
Thứ 3, 09 Tháng 3 2010 17:04
Cải cách hành chính vừa tiến, vừa lùi
Cách đây hơn 13 năm, vào năm 1994, Chính phủ đã ra Nghị định 38/CP về cải cách hành chính. Từ đó đến nay, CCHC ở nước ta đã tiến được những bước dài, hàng nghìn loại thủ tục, giấy phép không cần thiết đã được xóa bỏ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh.
 
Chẳng hạn trước đây, người Việt Nam ta muốn đi ra nước ngoài, thì phải xin visa xuất cảnh của công an, hoặc Bộ ngoại giao. Đến năm 1997, Nhà nước cho bỏ visa xuất cảnh cho công dân Việt Nam, từ đó việc đi ra nước ngoài của công dân Việt Nam được thuận lợi hơn rất nhiều.

 
Các thủ tục về cấp Sổ đỏ, về xin giấy phép xây dựng, về đăng ký kinh doanh, thành lập công ty tư nhân, thành lập trường tư, bệnh viện tư, thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, về Hộ khẩu, về Giấy khai sinh, về Giấy phép lái xe, về cấp Hộ chiếu… cũng được giản tiện hơn trước, hoặc dù còn phức tạp, nhưng cũng vẫn còn có cơ sở pháp luật để thực hiện. Trước đây, rất nhiều quyền của người dân không có cơ sở pháp luật để thực hiện, nên người ta dù có muốn, có chạy vạy tốn nhiều tiền cũng không thực hiện được.

 
Đó là các tiến bộ sau 13 năm thực hiện CCHC.

 
Nhưng rõ ràng còn có rất nhiều việc phải làm, và thậm chí, còn có cả những bước thụt lùi trong CCHC. Gần đây, báo cáo của các cơ quan nghiên cứu cho rằng Việt Nam bị giảm sức cạnh tranh vì thủ tục hành chính. Tổ chức Diễn đàn kinh tế thế giới mới đưa ra các số liệu đánh giá về năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam. Năm 2004, Việt Nam tụt 17 hạng, xếp thứ 77/114, năm 2005, tụt thêm 4 hạng, và năm 2006, Việt Nam vẫn nằm trong số 60 nước có môi trường kinh doanh khó nhăn nhất thế giới.

 
Theo Báo cáo của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, trực thuộc Chính phủ, thì sau khi hàng nghìn giấy phép con được xóa bỏ, thì gần đây, các giấy phép con này lại trỗi dậy với tốc độ nhanh khủng khiếp. Năm 2002 còn 194 giấy phép con, năm 2003 tăng lên 246 giấy, năm 2004 lên 298  giấy. Mỗi tuần tăng thêm 1 giấy, chưa kể nhiều loại giấy phép không có tên chính thức. Thủ tục đăng ký kinh doanh ở Việt Nam, sau hơn 6 năm thực hiện Luật Doanh nghiệp mới, tiến bộ, thì vẫn lâu hơn thế giới tới 25 lần!

 
Đối với kiều bào gốc Việt định cư ở nước ngoài, Đảng, Nhà nước luôn luôn có chính sách “trải thảm đỏ” cho bà con về nước, coi bà con là bộ phận không thể tách rời khỏi Tổ quốc Việt Nam, bà con là máu thịt của Mẹ hiền Việt Nam. Thế nhưng, khi người Việt Nam muốn xin trở thành kiều bào, làm thủ tục xin thôi quốc tịch Việt Nam để gia nhập quốc tịch nước ngoài, thì lại bị thiên la địa võng các thủ tục cản trở.

 
Các thủ tục hành chính đang làm cho chính sách đổi mới, mở cửa của Đảng và Nhà nước bị bóp méo đi, đôi khi bị làm cho “lời nói không đi đôi với việc làm”, “nói vậy mà không phải vậy”.

 
Gần đây, báo chí đưa tin một đoàn cán bộ Chính phủ được cử đi nghiên cứu, học tập về kinh nghiệm CCHC của 3 nước là Mỹ, Mexico, và Hàn Quốc, trong 2 tuần. Người ta có thể thấy đây là chuyến đi nghiên cứu “cưỡi ngựa xem hoa”, vì đi những 3 nước, mà chỉ trong 2 tuần. Trang WEB của Bộ nội vụ đã đưa tin khá chi tiết về các chuyến đi khảo sát, nghiên cứu về CCHC của Bộ nội vụ ở các nước Anh, Philippine, Trung Quốc, Hàn Quốc, Malayxia, và Hồng Kông.

 
Chưa thấy một đoàn khảo sát CCHC các nước nào của Chính phủ ta có mời Việt kiều các nước sở tại tham gia. Việt kiều các nước sở tại mà ta đi nghiên cứu có thế mạnh vì biết ngôn ngữ của nước đó, tự mình chứng kiến, trải nghiệm các thủ tục hành chính của các nước sở tại, và có quan hệ, có sự hiểu biết… Nhưng chưa thấy ai có ý kiến mời Việt kiều tham gia.

 
Chẳng hạn chỉ một chuyện về cái Giấy phép xây dựng. Ở Nhật, khi Giấy phép đó được cấp ra, đã kèm theo các “Giấy phép con” về làm đường điện thoại, làm đường nước, cấp điện, vệ sinh môi trường, đổ rác, làm đường nối cho tivi, cho sử dụng Internet, cấp gas cho đun nấu, về phòng cháy chữa cháy, đường lắp máy điều hòa nhiệt độ… Người dân Nhật khi mua hoặc thuê nhà, sau khi ký giấy mua nhà, hay thuê nhà, thì tức là đã ký cho đủ mọi loại dịch vụ nêu trên kèm theo rồi. Sau đó chỉ việc vào ở, không phải lo bất cứ thủ tục gì khác. Mua máy điện thoại về, cắm vào ổ cắm điện thoại, là gọi được điện thoại, có sẵn số điện thoại, không phải đi ra bưu điện làm hợp đồng thuê bao điện thoại. Ở Việt Nam ta, mỗi một dịch vụ nêu trên là một cơ quan khác nhau cấp giấy phép.

 
Nước Nhật là một nước châu Á, nhiều điểm về văn hóa, xã hội hơi giống ta, lại là nước phát triển nhất châu Á, nhì thế giới, nền hành chính có rất nhiều tiến bộ, giản tiện, thế nhưng chưa thấy đoàn nghiên cứu cấp Nhà nước nào của Chính phủ ta sang nghiên cứu về CCHC ở Nhật.

 
Suy cho cùng thì CCHC chính là vấn đề cán bộ. Nếu Thủ tướng không được quyền lựa chọn bộ máy của mình, để Thủ tướng có thể trở thành người chịu trách nhiệm cao nhất về bộ máy hành chính của đất nước; và nếu cấp trên không được quyền lựa chọn cấp dưới, người dân không được quyền bầu trực tiếp người lãnh đạo địa phương như quận huyện, phường xã… thì nền hành chính của ta mãi mãi chỉ bao gồm phần lớn người yếu kém năng lực, yếu kém phẩm chất, làm thì ít, phê phán người khác thì nhiều.

 
Bộ máy đó chỉ làm cho Cải cách hành chính thụt lùi.

 
 
 
Theo Dân Trí

Phản hồi
Thêm mới
Tên bạn:
Email:
 
Tiêu đề: